558.43 हेक्टर जागेवर साकारणार महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प शेतकरी, व्यापारी आणि निर्यातीला मोठी चालना

मुंबई | राज्य मंत्रिमंडळाच्या मंगळवार (दि. 14 जुलै 2026) रोजी झालेल्या बैठकीत पालघर जिल्ह्यातील डहाणू तालुक्यातील दापचरी येथे आंतरराष्ट्रीय दर्जाचा कृषी बाजार उभारण्याच्या महत्त्वपूर्ण प्रस्तावाला मंजुरी देण्यात आली. या प्रकल्पासाठी पशुसंवर्धन विभागाच्या दापचरी दुग्ध प्रकल्पाची 558.43 हेक्टर जमीन महाराष्ट्र राज्य कृषी पणन मंडळाला विनामूल्य हस्तांतरित करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.

राज्य शासनाच्या या निर्णयामुळे महाराष्ट्रातील कृषी उत्पादनांना जागतिक बाजारपेठ उपलब्ध होण्यास मदत होणार असून शेतकरी, व्यापारी, निर्यातदार आणि ग्राहकांसाठी आधुनिक सुविधा निर्माण होणार आहेत.

प्रकल्पाची प्रमुख वैशिष्ट्ये

दापचरी येथे उभारण्यात येणारा कृषी बाजार फ्रान्समधील रंगीस (Rungis) आंतरराष्ट्रीय बाजाराच्या धर्तीवर विकसित करण्यात येणार आहे. हा प्रकल्प देशातील आधुनिक कृषी व्यापाराचे नवे केंद्र ठरणार आहे.

यामध्ये पुढील सुविधा उपलब्ध असतील –

* ई-नामशी संलग्न एकात्मिक लिलाव प्रणाली
* अत्याधुनिक शीतगृहे आणि पक्वता (रायपनिंग) कक्ष
* आधुनिक गोदामे व कंटेनर बे
* निर्यात प्रक्रियेसाठी आवश्यक सर्व सुविधा
* सीमाशुल्क (कस्टम्स) आणि विलगीकरण (Quarantine) व्यवस्था
* सौरऊर्जा, जल पुनर्वापर आणि घनकचरा व्यवस्थापन
* सीसीटीव्ही आधारित सुरक्षा प्रणाली
* शेतकरी व व्यापाऱ्यांसाठी निवास व्यवस्था, प्रशिक्षण केंद्र आणि सुविधा कक्ष

देश-विदेशाशी मजबूत कनेक्टिव्हिटी

दापचरी परिसराला वाढवण बंदर, राष्ट्रीय महामार्ग-48 आणि रेल्वे मार्गाची जोडणी उपलब्ध होणार आहे. तसेच महाराष्ट्रासह गुजरात, मध्य प्रदेश आणि कर्नाटक या राज्यांतील कृषी उत्पादनांची वाहतूक आणि निर्यात अधिक सुलभ होणार आहे.

राज्यातील आठहून अधिक जिल्ह्यांमधील फळे, भाजीपाला, धान्य आणि मसाल्यांचे उत्पादन या बाजाराशी जोडले जाणार आहे.

वाढवण बंदर आणि विमानतळामुळे वाढणार महत्त्व

मंत्रिमंडळाने भारतातील सर्वात मोठ्या वाढवण बंदरासह नवीन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ उभारणीच्या अनुषंगाने दापचरी येथील कृषी बाजार विकसित करण्यास मान्यता दिली आहे. वाढवण बंदराच्या दुसऱ्या टप्प्यात दापचरी येथे फेज-1 टर्मिनल मार्केट, कोल्ड चेन आणि निर्यात पॅकेजिंग सुविधा उभारल्या जाणार आहेत.

‘चौथी मुंबई’ विकासाला गती

राज्य शासनाच्या नियोजनानुसार वाढवण परिसराला ‘चौथी मुंबई’ म्हणून विकसित करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. यासाठी बुलेट ट्रेन कॉरिडॉर आणि मुंबई कोस्टल रोडचा विस्तार पालघरपर्यंत करण्याचाही विचार सुरू आहे. त्यामुळे दापचरीचा हा कृषी बाजार भविष्यात देशातील महत्त्वाचे कृषी आणि निर्यात केंद्र ठरण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.

या निर्णयाचे शेतकऱ्यांना होणारे फायदे

* कृषी मालाला आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठ उपलब्ध होईल.
* साठवणूक, प्रक्रिया आणि निर्यातीसाठी आधुनिक सुविधा मिळतील.
* शेतमालाचे नुकसान कमी होऊन अधिक चांगला भाव मिळण्यास मदत होईल.
* फळे, भाजीपाला, धान्य आणि मसाला उत्पादकांना मोठी बाजारपेठ उपलब्ध होईल.
* पालघरसह उत्तर कोकण आणि पश्चिम महाराष्ट्राच्या कृषी अर्थव्यवस्थेला मोठी चालना मिळेल.

हा निर्णय महाराष्ट्रातील कृषी क्षेत्रासाठी महत्त्वाचा टप्पा मानला जात असून, राज्याच्या निर्यातक्षम कृषी विकासाला नवी दिशा मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.